Kalp içerisinde mikrokalsifikasyon

KALP İÇERİSİNDE PARLAK ODAK İZLENMESİ
Ekojentik intrakardiyak fokus (EIF, Echogenic Intracardiac Foci) fetusun ultrasonografik değerlendirlemesi sırasında kalp içerisinde parlak beyaz nokta (white spot) izlenmesidir. Gebeliğin ilk 3 ayında görülmesi çok nadirdir, ikinci 3 ayda % 4-7 oranında görülebilir. Gebeliğin orta aylarında görülenler sıklıkla son 2 ayda kaybolurlar. Asya ırkına ait insanlarda daha sık rastlanır.

Kalp içerisinde mikrokalsifikasyon ve fibrozise bağlı olduğu düşünülmektedir. Kalp içerisinde yapısal bir anomali ve myokardiyal disfonksiyona bağlı olmadığı için doğumdan sonra sıklıkla kendiliğinden kaybolur, görülemez.

Ekojentik intrakardiyak fokus (kalp içerisinde parlaklık izlenmesi) tespit edildiğinde başka anomali var mı diye ileri düzey ultrasonografi ile araştırılması gerekir. Fetal ekokardiyografi yapılması gerekir. Eşlik eden başka anomali saptanmamışsa tek başına intrakardiyak ekojenik odak olması kötü bir gösterge değildir, bu bebeklerde sıklıkla bir probleme rastlanmaz.
Prenatal down sendromu tarama testleri (ikili, üçlü, dörtlü test) ekojenik fokus saptanan gebeliklerde de yapılmalıdır, zaten günümüzde normal olan her gebelikte de önerildiği için bu ek bir uygulama sayılmaz.

Ultrasonla izlenebilmesi için

Ultrason jinekoloji yani kadın hastalıkları alanın da vazgeçilmez bir görüntüleme yöntemidir. Çok çeşitli kullanım alanları vardır. Hem abdominal (karından) hem transvajinal (vajina yoluyla) yapılan ultrason sık kullanılır.
Jinekolojide ultrasonun kullanım alanları:

Rahim (uterus) ve rahim ağzı (serviks) ile ilgili:
– Rahmin boyutları ve yapısı, homojen olup olmadığı değerlendirilebilir.
– Myomlar varsa boyutları ve yerleşim yerleri belirlenebilir.
– Endometrium (rahmin en iç tebakası) değerlendirilebilir, kalınlığı ölçülebilir, polip benzeri yapılar varsa bunlar görüntülenebilir.
– Endometriumun ve uterus içerisinin daha net değerlendirilmesi için transvajinal ulrason eşliğinde rahim içerisine sıvı verilerek salin infüzyon sonografi (sis) yapılabilir.
– Konjenital (doğuştan) olan rahime ait anomaliler ve şekil bozuklukları değerlendirilebilir.
– Rahim içerisindeki spiral gözlenebilir, konumu değerlendirebilir.
– Rahim ağzına ait nabothi kistleri, iyi huylu ve kötü huylu kitleler görülebilir.

Yumurtalıklar (overler) ile ilgili:
– Yumurtalıkların boyutu ölçülebilir
– Yumurtalıklarda bulunan kistlerin boyutu, yapıları, içlerini dolduran sıvı ve katı bölümlerin özellikleri değerlendirilebilir.
– Doppler ultrason ile yumurtalıklardaki kistlerin kan akım özellikleri, iyi huylu-kötü ayrımına yardımcı olabilir. Torsiyone over tanısında faydalı olabilir.
– Yumurtalıklarda antral follikül denen küçük yumurtaların sayımı over fonksiyonu ve infertilite değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Konjenital kalp anomalileri

Gebeliğin haftasına göre ultrasonda fetusla ilgili farklı ölçümler yapılır (Obstetrik ultrasonografi). Bu ölçümler fetusun kaç haftalık olduğunu, tahmini ağırlığının kaç gram olduğunu, gelişiminin normal sınırlar içinde olup olmadığını, gelişme geriliği veya bir anomali olup olmadığını, amniyon suyunun normal miktarda olup olmadığını (ASİ ölçümü), plasentanın durumunu vb. anlamamıza yarar. Bebeğin amnion sıvısının ölçümü hakkında detaylı bilgiye buraya tıklayrak ulaşabilirsiniz.

Gebelik oluştuktan ve rahim içerisine yerleştikten hemen sonra ultrasonla izlenemez. Ultrasonla izlenebilmesi için rahime yerleştikten sonra gebeliğin 1-2 hafta büyümesi gerekir. Gebelik büyüdükçe kandaki gebelik hormonu yani B-HCG giderek artar. Kanda B-HCG düzeyi yaklaşık 1500’e ulaştığında yani 4 buçuk – 5 haftalık gebelik olduğunda transvajinal ultrason ile gebelik kesesi görülebilir. B-HCG düzeyi 2000-3000 düzeylerine vardığında yani 6 haftalık gebelik olduğunda gebelik kesesi transabdominal (karından) ultrasonda da izlenebilir.

Gebelikte ultrasonla ölçülen değerler:

GS (Gebelik Kesesi, Gestasyonel Sac): En erken olarak transvajinal ultrasonda gebelik 4 bucuk -5 haftalık olduğunda görülebilir. Karından yapılan ultrasonda gebelik 6 haftalık olduğunda görülebilir. GS’ye göre gebeliğin kaç haftalık olduğunun belirlenmesi tavsiye edilmez bunun yerine CRL ölçümü daha kullanışlıdır. GC yani gebelik kesesi düzensizse yani yuvarlak izlenmiyorsa gebeliğin düşükle sonuçlanma riski artmıştır. Gebelik kesesi çok küçük ise içerisinde ebmriyo görülmez sadece kese şeklinde izlenir. Gebelik kesesi 1 cm boyuta ulaştığında içerisinde yolk kesesi izlenir, 1.5 cm boyuta ulaştığında içerisinde embriyo da izlenebilir.

YS (Yolk kesesi, Yolk sac): Plasenta gelişmeden önce anne ve bebek arasındaki madde değişimini sağlayan yolk kesesidir. Gebelik kesesi 1 cm boyuta ulaştığında içerisinde yolk kesesi görünür hale gelir. Gebelik kesesinin kenarında ufak bir kese şeklinde izlenir. Gebelik kesesi 1 cm’den fazla büyüklüğe varmasına rağmen yolk sak görünmüyorsa bu gebeliğin düşükle sonuçlanma riski artmıştır. Aynı şekilde yolk sac 6 mm’den fazla büyümüşse bu da yine gebeliğin düşükle sonlanacağını gösterir.

Bir anomali varsa bunun erken tespiti

Fetal eko (fetal ekokardiyografi) gebelikte fetusun kalp anomalileri açısından değerlendirilmesini sağlayan ultrason yöntemidir.

Konjenital kalp anomalileri 1000 canlı doğumda 5-8 kadar görülür. Doğumdan hemen sonraki neonatal dönemde ölümlere sebep olan en sık konjenital anomali grubudur.

Fetal eko 16. haftadan sonra yapılır, en iyi görüntü 21-22 hafta civarında elde edilir.

Hangi durumlarda fetal eko yapılır?
– Annede veya babada konjenital kalp anomalisi olması
– Daha önce kalp anomalisi olan çocuk doğurmak
– Annede gebelikten önce diabet olması (insülin bağımlı, tip1)
– Annede fenilketonüri olması
– Annede SLE gibi kollajen doku hastalıkları
– Annede epilepsi (sara) hastalığı
– Annenin gebelikte ilaç kullanması, teratojenlere maruz kalması (alkol, antikonvulsan, retinoik asid, rubella, koksaki, parvovirus)
– İleri anne yaşı (35’den büyük)
– Gebelikte yapılan normal ultrasonda şüpheli görüntü izlenmesi
– Fetusta ultrasonda kalp dışı anomalilerin tespiti
– Fetusta amniyosentezle kromozomal anomali tespiti
– Hidrops fetalis
– Aritmi (fetus kalbinde ritm bozukluğu)

Gebelik sırasında fetusta kalp anomalisi taramasının faydaları:
– Bir anomali varsa bunun erken tespiti ile doğum sonrası bakım şartlarına hazırlıklı olunmasını sağlar
– Doğumdan önce tanı konan anomalilerin doğumdan sonraki tedavileri daha başarılı olmaktadır
– Fetusta kromozomal anomalilerin saptanmasını sağlayabilir